بازگشت نسبی تقاضا به بورس | شاخص کل از کف روزانه فاصله گرفت (۱۱ آبان ۱۴۰۵)
بازار سهام در معاملات روز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵، پس از شروعی منفی و عقب‌نشینی حدود ۶۰ هزار واحدی شاخص کل، در ادامه با افزایش تقاضا و بهبود وضعیت معاملاتی بخش قابل‌توجهی از نماد‌ها همراه شد. هرچند شاخص کل همچنان در محدوده منفی به کار خود پایان داد، اما رشد شاخص هم‌وزن و فرابورس و کاهش خروج نقدینگی حقیقی‌ها از جمله نشانه‌های بهبود نسبی فضای معاملات در پایان بازار بود.
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات امروز با افت حدود ۵ هزار واحدی معادل ۰.۰۷ درصد، در ارتفاع ۷ میلیون و ۶۴۹ هزار واحد ایستاد. این در حالی است که نماگر اصلی بازار در ابتدای معاملات با فشار فروش مواجه شده و تا محدوده ۶۰ هزار واحد عقب‌نشینی کرده بود؛ اما افزایش تقاضا در ادامه معاملات، بخش عمده افت اولیه شاخص را جبران کرد.
در جریان معاملات امروز، نماد‌های «فارس»، «شپنا»، «شبندر»، «شستا» و «تاپیکو» بیشترین اثر منفی را بر عملکرد شاخص کل داشتند. در مقابل، نماد‌های «فملی» و «تابان» با اثرگذاری مثبت، بخشی از فشار عرضه بر نماگر اصلی بازار را کاهش دادند.
برتری تقاضا در نماد‌های کوچک و متوسط
برخلاف شاخص کل، نماگر‌های هم‌وزن و فرابورس معاملات امروز را با عملکرد مثبت به پایان رساندند. شاخص هم‌وزن با رشد ۰.۴۴ درصدی و شاخص فرابورس با افزایش ۰.۵۲ درصدی همراه شدند؛ موضوعی که نشان می‌دهد جریان تقاضا در نماد‌های کوچک و متوسط بازار نسبت به شرکت‌های بزرگ وضعیت بهتری داشته است.
آمار معاملات نیز از برتری تعداد نماد‌های مثبت حکایت دارد. در پایان معاملات امروز، ۶۴۶ نماد به ارزش حدود ۶ هزار میلیارد تومان در محدوده مثبت قرار گرفتند، در حالی که ۳۰۲ نماد با ارزشی بالغ بر ۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان در محدوده منفی به کار خود پایان دادند.
ارزش معاملات خرد به ۳۲.۶ همت رسید
حجم معاملات خرد سهام در پایان دادوستد‌های امروز به حدود ۴۲ میلیارد برگه سهم رسید و ارزش معاملات خرد نیز رقم ۳۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان را ثبت کرد.
در بخش جریان نقدینگی، خروج پول حقیقی‌ها همچنان ادامه داشت؛ با این حال، میزان خروج نقدینگی نسبت به روز‌های گذشته کاهش یافت و به حدود یک هزار و ۶۶۴ میلیارد تومان رسید. این موضوع در کنار افزایش تعداد نماد‌های مثبت می‌تواند نشانه‌ای از کاهش نسبی شدت فشار فروش در بازار باشد.
در صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز تحرکات متفاوتی به ثبت رسید. صندوق‌های درآمد ثابت با خروج یک هزار و ۳۷۵ میلیارد تومان نقدینگی مواجه شدند و صندوق‌های نقره نیز خروج ۲۱ میلیارد تومانی پول حقیقی را تجربه کردند. در مقابل، صندوق‌های طلا توانستند حدود ۱۹۰ میلیارد تومان نقدینگی جدید جذب کنند.
کدام صنایع مقصد نقدینگی بودند؟
بررسی جریان ورود و خروج پول در صنایع بورسی نشان می‌دهد گروه سیمان و صنعت لاستیک و پلاستیک بیشترین میزان ورود نقدینگی حقیقی را در معاملات امروز تجربه کردند.
در سمت مقابل، صنایع استخراج کانه‌های فلزی، فلزات اساسی و فرآورده‌های نفتی با بیشترین خروج پول حقیقی مواجه شدند. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران در جریان معاملات امروز ترجیح داده‌اند از برخی گروه‌های بزرگ و اثرگذار بازار فاصله بگیرند و به سمت صنایع دیگر حرکت کنند.
سه عامل اثرگذار بر رفتار محتاطانه بورس
بازار سهام در روز‌های اخیر تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی با نوسانات قابل‌توجهی روبه‌رو بوده است. در این میان، سه موضوع نقش پررنگ‌تری در شکل‌گیری فضای احتیاط و افزایش فشار فروش داشته‌اند.
نخست، تردید فعالان بازار درباره نحوه مدیریت و عرضه سهام شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز است؛ موضوعی که بر رفتار معامله‌گران و انتظارات آنها از روند شاخص کل تأثیر گذاشته است.
دومین عامل، ابلاغیه جدید مرتبط با شرکت‌های پالایشی درباره اعلام شرایط اضطرار در محاسبه قیمت فرآورده‌های نفتی است. این موضوع به دلیل تأثیر احتمالی بر نحوه محاسبه قیمت محصولات و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های پالایشی، مورد توجه سهامداران قرار گرفته است.
در نهایت، تداوم ابهامات سیاسی و ژئوپلیتیکی همچنان یکی از مهم‌ترین متغیر‌های اثرگذار بر رفتار سرمایه‌گذاران محسوب می‌شود. نامشخص بودن چشم‌انداز تحولات منطقه و پیامد‌های احتمالی آن برای اقتصاد کشور، سطح ریسک‌پذیری معامله‌گران را تحت تأثیر قرار داده است.
آیا سیگنال‌های سیاسی به کمک بورس می‌آیند؟
در کنار عوامل اقتصادی، تحولات دیپلماتیک نیز در روز‌های اخیر مورد توجه فعالان بازار سرمایه قرار گرفته است. تأکید مقام‌های ایرانی بر ادامه رایزنی‌ها با میانجی‌گران و پیگیری مسیر‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ، در کنار برخی اظهارنظر‌های طرف آمریکایی، انتظارات درباره احتمال کاهش تنش‌های سیاسی را تحت تأثیر قرار داده است.
از این منظر، بخشی از بهبود تقاضا در معاملات امروز می‌تواند با تغییر انتظارات معامله‌گران نسبت به ریسک‌های سیاسی مرتبط باشد؛ هرچند نمی‌توان صرفاً بر اساس تحرکات یک روز معاملاتی، ارتباط مستقیمی میان تحولات دیپلماتیک و تغییر رفتار بازار سهام را قطعی دانست.
بورس در انتظار سیگنال‌های جدید
مجموع معاملات روز دوشنبه نشان می‌دهد اگرچه شاخص کل همچنان با افت اندکی مواجه شده، اما افزایش تعداد نماد‌های مثبت، رشد شاخص هم‌وزن و فرابورس و کاهش شدت خروج پول حقیقی، از بهبود نسبی وضعیت عرضه و تقاضا حکایت دارد.
با این حال، تداوم خروج نقدینگی حقیقی و منفی ماندن شاخص کل نشان می‌دهد بازار هنوز به ثبات کامل نرسیده است. مسیر معاملات بورس در روز سه‌شنبه بیش از هر چیز به تداوم تقاضا در نماد‌های کوچک و بزرگ، وضعیت جریان نقدینگی و انتشار اخبار اثرگذار اقتصادی و سیاسی وابسته خواهد بود.
در مجموع، معاملات امروز را می‌توان نخستین نشانه از کاهش نسبی فشار فروش و بازگشت بخشی از تقاضا به بازار سهام دانست؛ اما تأیید تغییر روند بورس به صعودی، نیازمند تداوم این وضعیت در روز‌های آینده و بهبود همزمان شاخص کل، ارزش معاملات و جریان ورود پول حقیقی است.
