چه کسی مسئول اینترنت در ایران است؟

محمدرضا جلائی پور در کانال تلگرامی خود نوشت:

به عنوان یک شهروند غیرمتخصص در حکمرانی سایبری که دغدغه‌مند عدالت و برابری است، از حامیان «اینترنت نیازمحور» (بخوانیم «طبقاتی‌سازی اینترنت») پرسش‌هایی انتقادی دارم که چند موردش را طرح می‌کنم:

چه کسی مسئول اینترنت در ایران است و پرسش‌های زیر را از چه شخص/نهادی باید بپرسیم؟ اگر رئیس جمهور و وزیر ارتباطات، چرا علی‌رغم شعارهای انتخاباتی رئیس جمهور و مخالفت صریحش با طبقاتی‌سازی اینترنت امکان اجرای برنامه‌اش را نیافته است؟ اگر شورای عالی فضای مجازی، چرا رئیس جمهور نتوانسته است افرادی همسو با شعارهای انتخاباتی‌اش را برای دبیری و عضویت حقیقی در این شورا تعیین کند؟ اگر شعام،‌ چرا بعد از توقف آتش جنگ همچنان تصمیم‌گیر وضعیت اینترنت مانده است، چرا دبیرش در این زمینه پاسخگو نبوده است و در صورت تداوم وضعیت فعلی تا کی متولی می‌ماند؟ نام رای‌دهندگان به طبقاتی‌سازی اینترنت در شعام یا شورای عالی فضای مجازی چیست؟

آیا تبعات «شکاف دیجیتالِ» بسیار شدیدی که با طبقاتی‌سازی اینترنت در خود جامعهٔ ایران و نیز بین ایران و سایر کشورها ایجاد می‌شود و تاثیرش در تخریب زمینه‌های توسعهٔ فراگیر ملی بررسی و سنجیده شده است؟

آیا طبقاتی شدن اینترنت، در واقع حقوق دیجیتال شهروندان و حق دسترسی به اینترنت بین‌الملل را تبدیل به کالای قابل خریداری برای فرادستان اقتصادی و سیاسی نمی‌کند؟ (چه در شکل خرید استارلینک، چه در شکل خرید کانفیگ و وی‌پی‌ان گران و چه در شکل انواع اینترنت پرو/سفید/وایت‌لیستی)

با توجه به این‌که همین مسیر کالایی‌سازی/رانتی‌سازی/طبقاتی‌سازیِ حقوق پایه در حوزهٔ آموزش و سلامت و تا حدی سیاست (حق تشکل و تحزب برای تاثیر بر سرنوشت عمومی) به انواع تبعیض و نابرابریِ ناروا انجامیده است و با عنایت به این‌که اکثریت ایرانیان کاربر فعال اینترنت هستند، آیا طبقانی‌سازی اینترنت به فراگیر شدن بی‌سابقه و خطرخیزِ حس تبعیض و نابرابری نمی‌انجامد؟

با توجه به این‌که در نظرسنجی‌های معتبر اکثریت ایرانیان از وضعیت اینترنت راضی نیستند و این‌که در میان ۱۰۰ کشور اول جهان از نظر جی‌دی‌پی، ایران بدترین کیفیت اینترنت را دارد،‌ چرا برای افزایش رضایت عمومی در شرایط تشدید تهدیدهای نظامی و اقتصادی علیه ایران، گشایش‌ در حکمرانی سایبری در دستور کار نهادهای تصمیم‌گیر قرار نمی‌گیرد؟

با توجه به ضرورت افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از جی‌دی‌پی و با عنایت به نقش روزافزون دسترسی به ابزارهای آنلاین و هوش مصنوعی در کسب و کارها و زندگی شخصی،‌ چگونه دولت و ملت ایران می‌توانند در شرایط تحریمی و جنگ‌زده، بدون دسترسی اکثریت به اینترنت بین‌الملل توسعه‌آفرین شوند؟

با توجه به وابستگی شغل و معیشت حداقل ۱۰ میلیون ایرانی به اینترنت بین‌الملل، چگونه طبقاتی‌سازی اینترنت می‌تواند به بیکاری گسترده و تبعات خطرناک اقتصادی و اجتماعی و امنیتی‌اش نیانجامد؟

با توجه به این‌که طبق نظرسنجی ایسپا ۸۲ درصد کل کاربران اینترنت قبل از جنگ از فیلترشکن استفاده می‌کرده‌اند و اینترنت نیازمحور/طبقاتی قطعا تنها به کسر کوچکی از این جمعیت چند ده‌میلیونی خواهد رسید، آیا نارضایتی شدیدی که تداوم قطع اینترنت در ده‌ها میلیون کاربر ایجاد می‌کند، نوعی اقدام علیه امنیت ملی نیست؟

مگر اینترنت صرفا ابزار پاسخگویی به نیازهای شناخته‌شده است و مگر دولت دانای کل نیازها است و ظرفیت سنجش همهٔ نیازها را دارد که نیازمحور شدن اینترنت قابل دفاع باشد؟ مثلا اینترنت به عنوان ابزار کشف و پرسه در جهان و شناسایی فرصت‌هایش که هر ایرانی حق بهره‌مندی از آن را دارد چگونه با اینترنت نیازمحور پاسخ داده می‌شود؟

چرا برای پاسخ به ملاحظات مربوط به امنیت ملی، به جای طبقاتی‌سازی پرآسیبِ اینترنت، راه‌حل‌های آزمون‌پس‌داده و کارسازتری که در بسیاری از کشورها تجربه شده در ایران اجرا نمی‌شود؟ آیا نشستن ذی‌نفغان اقتصاد سیاسی فیلترینگ و طبقاتی‌سازی اینترنت بر صندلی‌های تصمیم‌گیری مصداق تعارض منافع نیست؟

با توجه به این‌که ملاحظات امنیت ملی و صیانت از حقوق کاربران مستلزم امکان اعمال حکمرانی سایبری و عادلانه است و با عنایت به این‌که اینترنت ماهواره‌ای در حال ارزان‌تر و دسترس‌پذیرتر شدن است و نیمی از کاربران اینترنت در ایران می‌گویند حاضرند بیش از دو برابر هزینه کنند تا به اینترنت ماهواره‌ای دسترسی داشته باشند،‌ آیا طبقاتی‌سازی اینترنت عملا به افزایش تدریجی درصد کاربران استارلینک و ممتنع شدن حاکمیت سایبری ملی و عوارضی که برای امنیت ملی و حقوق کاربران دارد نمی‌انجامد؟ آیا طبقاتی‌سازی اینترنت جز این‌که ناعادلانه است، از این جهت هم خودشکن و عملا ضد امنیت و منافع ملی نیست؟